martes, 7 de abril de 2009

A HIPOCRISÍA DA FORMIGA


imaxe tomada da internet



Para hipócrita non hai como a formiga

querendo facernos ver como traballa,

vén e vai, volve, torna, sobe e baixa

arrastrando ás veces unha miga.

Afán de logro din que a fustriga
e que por algures busca sacar tallada

e que deixa cantando entre a palla
á cigarra e que se vai á espiga.

Non fagas caso; a miga é a de antano
a mesma sempre, non máis que un pretexto
para pasear co xesto oufano

do atarefado que nos asedia.
Daquel que sabes tal é o amaño:
non fai senón pasear con arrogancia.

(versión orixinal)
Miguel de Unamuno

Para hipócrita no hay como la hormiga
queriendo hacernos ver como trabaja,
viene y va, vuelve, torna, sube y baja
arrastrando á las veces una miga.

Afán de logro dicen que la hostiga
y que do quiera busca sacar raja
y que deja cantando entre la paja
á la cigarra y que se va a la espiga.

No hagas caso; la miga es la de antaño,
la misma siempre, no más que un achaque
para pasearse con el gesto huraño

del atareado que nos trae en jaque.
De aquel que sabes tal es el amaño:
no hace sino pasear con grave empaque.





lunes, 6 de abril de 2009

O ZAPATEIRO METIDO A MÉDICO


Un mal zapateiro comido pola miseria púxose a exercer a medicina nun país onde non era coñecido, e vendendo un antídoto cun nome inventado adquiriu gran fama grazas á súa charlatanería.
Certo día que estaba no leito o rei daquel país cunha grave enfermidade, co fin de probar o seu saber, pediu unha copa para poñelo a proba, finxindo mesturar un veleno co antídoto -pero vertendo en realidade auga-, ordenoulle a este que bebese tamén a pócima, ofrecéndolle unha recompensa.
O temor a morrer fixo confesar ao zapateiro que se fixera un médico famoso, non porque tivese coñecementos de medicina, senón pola estupidez da xente.
Convocado o pobo en asemblea, o rei engadiu o seguinte:
-Ata onde credes que chega a vosa tolemia, que non dubidades en confiar as vosas vidas a quen ninguén confiou os seus pés para que os calzase?
Isto aplícase moi ben a aqueles cuxa necidade aporta ganancias aos desvergonzados.

Ex sutore medicus fallax vulgi iudicium

Malus cum sutor inopia deperditus
medicinam ignoto facere coepisset loco
et venditaret falso antidotum nomine,
verbosis adquisivit sibi famam strophis.
Hic cum iaceret morbo confectus gravi
rex urbis, eius experiendi gratia
scyphum poposcit; fusa dein simulans aqua
antidoto miscere illius se toxicum,
ebibere iussit ipsum posito praemio.
Timore mortis ille tum confessus est
non artis ulla medicae se prudentia,
verum stupore vulgo factum nobilem.
Rex advocate contione haec edidit:
“Quantae putatis esse vos dementiae,
qui capita vestra non dubitatis credere,
cui calceandos nemo commisit pedes?”

Hoc pretiñere vere ad illos dixerim,

quorum stultitia quaestus impudentiae est.
Fedro I-XIV

miércoles, 1 de abril de 2009

O monte de Chelos

A dereita da imaxe o río Miño. Onde antes había piñeiros agora só toxos e uces.

Ao chegar a Chelos o recendo é increíbel.
Chelos hai dous anos ardeu. Este é un monte que antes do incendio estaba cheo de piñeiros, érbedos, corticeiras e algúns carballos, agora está cheo de xestas, toxos algunhas uces e os troncos queimados de algunhas árbores; aínda de cando en vez pódese ver algún carballo que resistiu ao lume e os érbedos que volven agromar dende as raíces que non arderon.
Os madeireiros sacaron a madeira que lles servía e os troncos das árbores pequenas deixáronos ciscados polo monte. Algúns destes troncos aínda están en pé coma pantasmas, no medio de tanta fermosura.

Isto está fermosísimo, que boa é a natureza!!! Nós atacámola sen piedade e ela devólvenos isto.

Xestas brancas, Chelos está cheo destas flores. Os restos do lume despois de 2 anos, aínda están por todas partes.
Esta é unha xesta negra, xesta das vasoiras; xesta brava. Pódese ver tamén os troncos das árbores queimadas que non lle interesaron aos que levaron o resto da madeira

A PRIMAVERA Tomás de Iriarte

Xa alegra a campiña
a fresca primavera;
o bosque e a pradería
renovan o seu verdor.
Co asubiar das pólas
das árbores veciñas
acompañan os chios
do doce reiseñor.
Este é o tempo, Silvio,
o tempo do amor.

Escoita cal murmura
o regato manso;
ao sono e ao descanso
convida o seu rumor.
Que amena está a beira!
Que clara a corrente!
Cando exhalo o ambiente
máis delicioso o olor?
Este é o tempo, Silvio,
o tempo do amor.


Máis balbordo e máis temperá
aluma xa a aurora;
o sol os campos doura
con outro resplandor.
Desvístense os montes
do duro e triste xeo,
e vístese xa o ceo
da máis varia cor.
Este é o tempo, Silvio,
o tempo do amor.

As aves namóranse,
os peixes, os gandos,
e aínda se aman enlazadas
a árbore e a flor.
Natureza toda,
cobrando nova vida,
aplaude a vinda
de maio (abril) benfeitor.
Este é o tempo, Silvio,
o tempo do amor.

lunes, 30 de marzo de 2009

O marmeleiro








B
















Este é o meu marmeleiro esta fin de semana. Está esplendoroso



Marmeleiro: Árbore orixinaria de Asía Menor, de ata catro ou cinco metros de altura, cultivada polos seus froitos, chamados marmelos.

Solón, un dos sete sabios de Grecia e notable poeta, lexislara, segundo Plutarco, «que a noiva houbese de estar encerrada co noivo, e comer xuntos un marmelo».
Plutarco cita tamén esta lei nos seus Preceptos matrimoniais e cre que significa a obrigación da esposa de ser amable e solícita co esposo. Tamén relata que as noivas gregas mordían un marmelo para perfumar os seus beizos antes de entrar na cámara nupcial "a fin de que o primeiro bico non fose desagradable".
Dacier, tradutor de Plutarco ao francés, sinala que esta lei servía para que os esposos tomasen conciencia de que debían axudarse mutuamente, pois o marmelo parece ter virtudes de contraveneno. Pola súa banda, Rodríguez Marín, Luís Barahona de Soto engade que o comían as mulleres gregas para ter fillos varóns.
Con respecto á súa orixe, Covarrubias sinala: «Froita coñecida; no latín chámase malum cydonium, dunha vila de Creta chamada Cidón, de onde primeiro viñeron. [...] A etimoloxía de marmelo tráena algúns do diminutivo da palabra membrum, por certa semellanza que teñen os máis deles co membro xenital feminino»
O cultivo do marmelo quizá foi anterior ao da mazá, e é posible que a "mazá" citada no "Cantar dos Cantares" fora en realidade un marmelo. Entre os antigos gregos, ofrecíase marmelo nas vodas, un rito que chegou de Oriente co culto a Afrodita. Era un marmelo o premio que Paris concedeu a Afrodita.

Os romanos tamén usaban marmelos; o libro de cociña "De re coquinare" de Apicio proporciona receitas para guisar o marmelo con mel, e ata para combinalo, sorprendentemente, con allos porros.

Receita para pasteis de marmelos segundo Apicio
Toma os marmelos, os máis lisos que achares, pélaos, failles un buraco como un real desde o pé ata o outro cabo, e sácalle as pebidas. Encher a auga de azucre, canela e manteiga de vaca, tanto dun como doutro. Tapa o buraco con manteiga de vaca. Pon en cada marmelo unha ducia de cravos ( Syzygium aromaticum) enteiros. Pon en cada pastel tres ou catro marmelos, e os ocos baleiros do pastel éncheos de xemas de ovo; tapa o pastel e cóceo no forno. A masa do pastel será amasada con manteiga de vaca fresca.

Receita para empanadas de marmelos segundo Apicio
Os marmelos despois de pelalos e feitos cuartos poñelos nunha tixola, cubrilos de auga e mel. Posta a tixola ao lume, revolver os marmelos moitas veces. E cando estean brancos, quitalos e facer as empanadas. Postas as talladas dos marmelos na empanada, pór por riba azucre e canela; do mel en que coceron, un pouco. Tapada a empanada, cocer no forno. Facer na empanada un buraco e, a medio cocer, botarlle outro pouco de mel; e deixala acabar de cocer. Para ver se están cocidas ou non faredes así: meter polo buraco un pau, e se o mel fai fío está cocida e se non, non.

Plinio mencionou unha variedade, o marmelo de Mulvian, que se podía comer cru.
Columella mencionou tres variedades, unha das cales, "a mazá de ouro" que probablemente fose a froita do paraíso citada no Xardín de Hespérides e que deu o seu nome ao tomate en italiano (pomodoro).

O marmelo úsase para facer marmelada, compota e pudin, ou pode pelarse para posteriormente asalo. A súa forte aroma fai que sexa un complemento para engadir en pequenas cantidades ao pastel de mazá e á marmelada, para potenciar o sabor. O marmelo, ao mergullarse cortado en dous en auga de mar, ve substituído o seu sabor amargo por outro, doce e delicioso, e, polo tanto, comestible e moi san.

A miña receita de doce de marmelo:
Limpo os marmelos cun trapo para sacarlle a peluxe, peso os marmelos para saber canto azucre teño que utilizar (por cada kg de marmelo eu utilizo un kg de azucre moreno) e o zume de limón (un limón por 2 kg de marmelo).
Poño o marmelo a cocer partido en cachos, sen pelar, co azucre e o limón, con pouco lume, removendo de cando en vez, estará cocido cando a culler de madeira quede de pé sen tocarlle.
Pásoo pola batedora e antes de que arrefríe póñoo en moldes.
Comémolo durante todo o ano e está moi bo.

miércoles, 25 de marzo de 2009

As verzas

Esta é a xefa e vixia da horta


Así de floridas están as miñas verzas

R
efraneiro das verzas
Se queres ó teu marido matar, dálle verzas por San Xoán.
As verzas en outono comen ao seu dono.
No outono as verzas xas pode comer o seu dono.
Planta as verzas polo San Martiño e plantarás para ti e para o vecino.
Cal de verzas, cal de papas, ataquemos as barazas.
As verzas de Fontán cóllense por san Sebaschán
As verzas por xaneiro saben a carneiro.
Avezouse o boi ás
verzas, non deixou verdes nin secas
Verzas de marzo, cesta no brazo


Fraseoloxía

andar na verza:Estar despistado
estar na horta e non ver as verzas: Non decatarse, non darse conta de nada
estar coma o unto ás verzas: estarlle tan ben coma se nacera nela; asentar como unha luva

Cantiga
Galiña que non pon ovos
é como moza sen dote,
é
como horta sen verzas,
é
como lume sin pote.

A verza é unha variedade de col (Brassica oleracea var. acephala), de toco bastante alto e follas longas, usada no caldo de verzas da Galiza e Portugal e tamén na confección da sopa coñecida como caldo verde típica de Portugal.

Caracterízase (e de aí o nome da variedade, acephala) porque as follas non forman a cabeza terminal típica das coles, senón que van nacendo ao longo do talo ou canoto.

Cultivo

Prefere climas fríos en vez de climas tropicais. Constitúe a variedade máis robusta de couve, tendo algunha caules subleñosos. Tolera case todo o tipo de solos, preferindo terreos con drenaxe satisfactoria -os terreos moi húmidos provocan a putrefacción das raíces que forman tubérculos como síntoma-. Son tamén moi resistentes ás pragas, como a mosca da col(Delia radicum), aínda que as larvas da bolboreta da col tamén provoquen algúns estragos nos cultivos.

Historia

Até o final da Idade Media, a verza constituía a verdura mais utilizada en Europa. Na Grecia xa se consumían variedades crespas ou máis lisas, no século IV a. C. Estas, xa referidas polos antigos romanos como couve sabeliana, son consideradas as formas ancestrais das verzas actuais. Hoxe pódense diferenciar de acordo coa lonxitude do caule e polas características das follas. A cor das follas varía entre o glauco, verde-escuro, verde-violáceo ou castaño-violeta.

Son vexetais ricos en ferro e vitamina C e calcio. Debido ao seu valor nutricional, é un dos alimentos preferidos dos vexetarianos

De Vitiis Hominum

imaxe tomada da internet


Fedro nunha das súas fábulas, fala dos vicios dos homes




Peras imposuit Iuppiter nobis duas

Xupiter impúxonos dúas alforxas

propiis repletam vitiis post tergum dedit,
a chea de vicios propios colocouna ás costas


alienis ante pectus suspendit gravem

a cargada dos alleos colgouna diante do peito

Hac re videre nostra mala non possumus,
Por isto ver os nosos males non podemos

alii simul delinquunt, censores sumus.
en canto os outros erran, somos censores.

lunes, 23 de marzo de 2009

O Pexegueiro ou melocotoeiro

Así de fermosos están os meus pexegueiros


Etimoloxía: pexego (latín: persicu(m)).

O pexegueiro é unha pequena árbore froiteira caducifolia, con polas que, normalmente, nacen moi preto do chan, por mor das podas que se lle fan ao longo do seu crecemento.

As follas do pexegueiro, aínda que varían un pouco dunha variedade a outra, adoitan ser simples e de forma lanceolada, de cor verde brillante, cunha punta bastante fina e alargada e a marxe finamente aserrado.

Ao comezo de primavera florecen ofrecendo unhas fermosas flores de cor rosáceo, que pode chegar a vermello. Aparecen solitarias ou en parellas, e bastante pegadas aos talos, pero sempre en gran cantidade, o que lle dá un aspecto espectacular.

O froito desta árbore, o apreciado pexego, que varia na súa cor (desde amarelo a vermello-granate) e no seu tamaño e no seu sabor (normalmente doce pero con matices) segundo a variedade. Este posúe un óso duro e rugoso que contén unha améndoa amarga no seu interior.

Orixinariamente críase que proviña de Persia (de aí o nome) pero actualmente considérase orixinario de China, sendo logo introducido en Persia e desde aí á rexión mediterránea a través da Ruta da Seda.

É a árbore dos inmortais, e o pexego a froita da inmortalidade na mitoloxía e a tradición chinesa e forma parte central de practicas relixiosas e máxicas. O pexego protexe do trono, cunha vara de pexegueiro practícanse exorcismos, unha pequena forquita de melocotoeiro é utilizada polos agoireiros para debuxar os caracteres que forman oráculos. Por ano novo os chineses colocan pequenas figuras de melocotoeiro encima das portas por asustar os malos espíritos e as influencias malignas.

Está tamén asociado ao matrimonio e en Xapón cada ano as festas da flor do pexegueiro /melocotoeiro (símbolo tamén da primavera), denominada Momo, concédenlle unha noción de fidelidade e pureza. Shao-lao, o deus da lonxevidade, preséntase cun pexego na man. Numerosos mitos taoístas chineses consideran o zume do pexego a base do elixir da vida.