jueves, 23 de febrero de 2012

Tal día coma hoxe, en 1837, naceu Rosalía de Castro




Xa non mana a fonte, esgotouse o manancial;
xa o viaxeiro alí nunca vai a súa sede a apagar.

Xa non agroma a herba, nin florece o narciso,
nin nos aires espallan o seu recendo os lirios.

Só a canle areosa da seca corrente
lémbralle ao sedento o horror da morte.

Mais non importa!; de lonxe outro regueiro murmura
onde humildes violetas o espazo perfuman.

E dun salgueiro a ramaxe, ao mirarse nas ondas,
tende en torno da auga a súa fresquísima sombra.

O sedento viaxeiro que o camiño atravesa,
humedece os beizos na linfa serena
do regueiro que a árbore coas súas ramas sombrea,
e ditoso esquécese da fonte xa seca.

A orillas del Sar, Rosalía de Castro


Versión en castelán


Sólo el cauce arenoso de la seca corriente
le recuerda al sediento el horror de la muerte.

¡Mas no importa!; a lo lejos otro arroyo murmura
donde humildes violetas el espacio perfuman.

Y de un sauce el ramaje, al mirarse en las ondas,
tiende en torno del agua su fresquísima sombra.

El sediento viajero que el camino atraviesa,
humedece los labios en la linfa serena
del arroyo que el árbol con sus ramas sombrea,
y dichoso se olvida de la fuente ya seca.
A orillas del Sar, Rosalía de Castro

miércoles, 15 de febrero de 2012

As Lupercalia


Pantallas - Xinzo (Ourense) imaxe tomada de internet


Cigarróns - Verin (Ourense) imaxe tomada de internet



Peliqueiros -Laza (Ourense) imaxe tomada de internet.

Xinzo-Verin -Laza é o triangulo máis importante do entroido en Galicia.


As similitudes entre as Lupercalia romanas e os peliqueiros de Laza (Ourense), os cigarróns de Verin (Ourense), os pantallas de Xinzo (Ourense) é clara (segundo algúns autores), sobre todo tendo en conta a forte romanización que afectou á Gallaecia.

O 15 de febreiro, na Antiga Roma, celebrábase as festas Lupercalia. O seu nome deriva supostamente de lupus (lobo, animal que representa a Fauno Luperco) e hircus (macho cabrío). Disque foron instituidas por Evandro en honor de Pan Liceo (tamén chamado Fauno Luperco, o que protexía ao lobo, e protexía contra Februo, deus dos infernos etrusco, similar a Plutón).

Os Luperci reuníanse o 15 de febreiro na gruta do Lupercal (máis tarde coñecida como Rumial en honor a Rómulo e Remo) no monte Palatino.

Baixo a sombra dunha figueira, os Luperci, celebraban o sacrificio dun can e dun castrón, animais que eran considerados impuros e comíanos acompañados da mola (fariña ritual preparada por as Vestais. Despois, cun coitelo manchado do sangue dos animais, pasábano pola fronte dos luperci e a continuación limpábase a mancha cun guecho de la, impregnada con leite de cabra. Os luperci espidos, só tapados coas peles dos animais en tiras, saían correndo arredor do monte Palatino, por un camiño de pedras, e golpeaban a todos os que atopaban ao seu paso. O feito de ser golpeado polas tiras de coiro dos luperci equivalía a un acto de purificación, e chámabase februario.

Os luperci ían espidos, porque na época de Rómulo e Remo, cando as mulleres romanas eran estériles, sendo consultado o óraculo da deusa Xuno, este dixo: "Nais do Lacio, que vos fecunde un macho cabrio". E por iso os luperci van espidos, uncidos co sangue de animaís impuros.

Din que este rito aumentaba a fertilidade das mulleres, ao golpealas coas tiras de pel, púñanse as súas carnes de cor púrpura.


Versión en Castelán


Xinzo-Verín- Laza es el triangulo de los carnavales máis importante de Galicia

Las similitudes entre las Lupercalia romanas y los "peliqueiros" de Laza (Ourense), los "cigarróns" de Verin (Ourense), los "pantallas" de Xinzo (Ourense) es clara (según algunos autores), sobre todo, habida cuenta, la fuerte romanización que afectó a la Gallaecia.

El 15 de febrero, en la Antigua Roma, se celebraba las fiestas Lupercalia. Su nombre deriva supuestamente de lupus (lobo, animal que representa a Fauno Luperco) y hircus (macho cabrío). Por lo visto fueron instituidas por Evandro en honor de Pan Liceo (también llamado Fauno Luperco, el que protegía al lobo, y protegía contra Februo, dios de los infiernos etrusco, similar a Plutón).

Los
Luperci se reunían el 15 de febrero en la gruta del Lupercal (más tarde conocida como Rumial en honor a Rómulo y Remo) en el monte Palatino.

Bajo la sombra de una higuera, los Luperci, celebraban el sacrificio de un perro y de un macho cabrío, animales que eran considerados impuros y los comían acompañados de la mola (harina ritual preparada por las Vestales). Después, con un cuchillo manchado con la sangre de los animales, lo pasaban por la frente de los luperci y a continuación se limpiaba la mancha con un mechón de lana, impregnada con leche de cabra. Los luperci desnudos, sólo tapados con las pieles de los animales en tiras, salían corriendo alrededor del monte Palatino, por un camino de piedras, y golpeaban a todos los que encontraban a su paso. El hecho de ser golpeado por las tiras de cuero de los luperci equivalía a un acto de purificación, y se llamaba februario.

Los luperci iban desnudos, porque en la época de Rómulo y Remo, cuando las mujeres romanas eran estériles, siendo consultado el óraculo de la diosa Juno, este dijo: "Madres del Lacio, que os fecunde un macho cabrio". Y por eso los luperci van desnudos, uncidos con la sangre de animales impuros.
Dicen que este rito aumentaba la fertilidad de las mujeres, al golpearlas con las tiras de piel, se ponían sus carnes de color púrpura.


domingo, 12 de febrero de 2012

É Rajoy o "Mil mañas"?



Por falta de escarvadentes (a crise é moi negra), Dorian amáñase como pode. Pero fixádevos que guapiño me é, loce tanto coma as flores que están ao seu carón.

O outro día, estando os dous tombados tomando a raxeira, contoume unha anécdota que lle pasara a el cun raposo que andaba roldando pola aldea.

Conta Dorian que o raposo presumía de saber moitas mañas para poder librarse dos inimigos, de feito, chamábanlle o mil mañas, e sempre presumía como había que facer en cada caso para escapar ben sempre.

-Cantas mañas sabes ti? -preguntou o raposo

-Eu non sei máis ca unha e media, que é subir pola primeira árbore que teña a man e ir detrás da que me dá de comer, miañando, miañando, ... , ata que aburrida de escoitarme, bota a comida no prato -contestou Dorian.

-Ben poucas son...! Xa se ve que non me gañas a listo pois eu seiche mil mañas e máis un saco cheo -dixo o raposo.

Conta Dorian que unha tardiña que ían falando así, pasaron por diante dunha horta arrodeada dun muro, e dentro ouviron cantar unhas galiñas. Propúxolle o raposo entrar na horta e ofreceulle a Dorian un cacho de galiña se entraba con el. Dorian aceptou, e entrou de contado na horta rubindo por un castiñeiro e baixando por unha pereira que había ao lado do muro.

O raposo andou mirando e por fin, encontrou un sitio onde a parede era máis baixa por fóra. Cando estivo dentro, entrou moi amodo no galiñeiro e matou axiña unha pita. Mais, cando quixo matar a segunda, empezaron todas a cantar e saíron dous cans que había na casa e, detrás deles, o amo cun fungueiro na man.

Dorian, que tal viu, rubiu pola primeira árbore que atopou xunto do muro e saltou para fóra, mais o raposo andou a corre dun lado para outro, brinca de aquí, brinca de alí, intentando saltar o muro ata que, dunha vez, enganchárono os cans e entre eles e máis o home matárono.


Despois, tirárono no curral e deixárono alí cos dentes regañados.


Dorian, que rubira a un carballo, estivo mirando todo o que pasara, e así que viu que marcharan todos, baixouse do carballo e, achegándose ao raposo, díxolle:

-Ei, mil mañas, ti ris ou regañas? Ti coas mil e máis o saco e gañou con unha e media o gato!

O Dorian fíxo un pouco de trampa e contoume un conto que antes lera nun libriño que me colleu. O libro é:
Contos Populares. Maruxa Barrio, Enrique Harguindey. Ed. Galaxia


Versión en castelán


Por falta de un palillo(la crisis es muy negra), Dorian se arregla como puede. Pero fijaos que guapiño es, luce tanto como las flores que están a su lado.

El otro día, estando los dos tumbados tomando el sol, me contó una anécdota que le había pasado con un zorro que andaba rondando por la aldea.

Cuenta Dorian que el zorro presumía de saber muchas mañas para poder librarse de los enemigos, de hecho, le llamaban el mil mañas, y siempre presumía como había que hacer en cada caso para huir siempre y salir bien.

-Cuántas mañas sabes tú? -preguntó el zorro

-Yo no sé más que una y media, que es subir por el primer árbol que tenga a mano y también ir detrás de la que me da de comer maullando, maullando, ..., hasta que aburrida de escucharme, me echa la comida en el plato -contestó Dorian.

-Bien pocas son...! Ya se ve que no me ganas a listo pues yo sé mil mañas y más un saco lleno -dijo el zorro.

Cuenta Dorian que un atardecer que iban hablando así, pasaron por delante de un huerto cercado con un muro, dentro oyeron cantar unas gallinas. Le propuso el zorro entrar en la huerta y le ofreció a Dorian un trozo de gallina si entraba con él. Dorian aceptó, y entró al momento en la huerta, trepando por un castaño y bajando por un peral que había del otro lado del muro.

El zorro estuvo mirando, y por fin, encontró un sitio donde la pared era más baja por fuera. Cuando estuvo dentro, entró muy despacio en el gallinero y mató rápido una gallina. Pero, cuando quiso matar la segunda, comenzaron todas a cantar y salieron dos perros que había en la casa y, detrás de ellos, el amo con una tranca en la mano.


Dorian, al verlo, trepó por el primer árbol que encontró junto al muro y saltó para fuera, pero el zorro estuvo corriendo de un lado para otro, saltando de aquí, saltando de allí, intentando saltar el muro hasta que, de pronto, lo cogieron los perros y entre ellos y el hombre lo mataron. Después, lo tiraron en el corral y lo dejaron allí enseñando los dientes.

Dorian, que había trepado a un roble, estuvo mirando todo lo que había pasado, y cuando vió que habían marchado todos, se bajó del roble y, acercándose al zorro, le dijo:

-Eh, mil mañas, te ríes o amenazas? Tú con las mil y el saco y ganó con una y media el gato!


Dorian hizo un pouco de trampa y me contó un cuento que antes había leido en un libro que me cogió. El libro es:
Contos Populares. Maruxa Barrio, Enrique Harguindey. Ed. Galaxia




sábado, 4 de febrero de 2012

Boa viaxe Wislawa Szymborska


Puiden ser eu mesma, pero sen que me sorprendese,
o que significaría
ser alguén completamente diferente.

WISLAWA SZYMBORSKA


FILLOS DA ÉPOCA



Somos fillos da nosa época,

e a nosa época é política.

Todos os teus, os meus, os nosos,os vosos

problemas diúrnos, e os nocturnos,

son problemas políticos.

Queiras ou non,

os teus xenes teñen un pasado político,

a túa pel un matiz político

e os teus ollos unha visión política.

Canto dis produce unha resonancia,

canto calas implica unha elocuencia

inevitablemente política.

Mesmo ao camiñar por bosques e pradarías

dás pasos políticos en terreo político.

Os poemas apolíticos son tamén políticos,

e no alto resplandece a lúa,

un corpo xa non luar.

Ser ou non ser, esta é a cuestión.

Que cuestión?, adiviña corazón:

unha cuestión política.

Adquirir significado político

nin sequera require ser humano.

Basta ser petróleo,

penso composto ou materia reciclada.

Ou a mesa de debates de deseño durante meses discutido:

redonda?, cadrada?, que mesa é mellor

para deliberar acerca da vida e da morte?

Mentres, perecía xente,

morrían animais,

ardían casas,

e os campos quedaban ermos

como en épocas remotas

e menos políticas.

szymborska_firr





Versión en Castelán


Pude haber sido yo misma, pero sin que me sorprendiera,
lo que habría significado
ser alguien completamente diferente.

WISLAWA SZYMBORSKA


HIJOS DE LA ÉPOCA


Somos hijos de nuestra época,

y nuestra época es política.

Todos tus, mis, nuestros, vuestros

problemas diurnos, y los nocturnos,

son problemas políticos.

Quieras o no,

tus genes tienen un pasado político,

tu piel un matiz político

y tus ojos una visión política.

Cuanto dices produce una resonancia,

cuanto callas implica una elocuencia

inevitablemente política.

Incluso al caminar por bosques y praderas

das pasos políticos en terreno político.

Los poemas apolíticos son también políticos,

y en lo alto resplandece la lunar,

un cuerpo ya no lunar.

Ser o no ser, ésta es la cuestión.

¿Qué cuestión?, adivina corazón:

una cuestión política.

Adquirir significado político

ni siquiera requiere ser humano.

Basta ser petróleo,

pienso compuesto o materia reciclada.

O la mesa de debates de diseño durante meses discutido:

¿redonda?, ¿cuadrada?, ¿qué mesa es mejor

para deliberar acerca de la vida y de la muerte?

Mientras, perecía gente,

morían animales,

ardían casas,

y los campos se quedaban yermos

como en épocas remotas

y menos políticas.


szymborska_firr

domingo, 29 de enero de 2012

Rosiña da Peza


A Rosiña cos piercings das orellas
(Rosiña con los piercings de las orejas)


Rosiña móstranos os piercings que leva no fociño.
(Rosiña nos muestra los piercings que lleva en el hocico)

Rosiña está tola por saír na Interviu, contáronlle que nesta revista saen moitas famosas.

Eu estiven a falar con ela, non quero que se faga ilusións, pois nas últimas portadas desta revista parece que a tendencia é sacalas máis "maduriñas" e ela aínda é unha rapariga.


Díxenlle que isto non funciona así, primeiro tiña que meterse nun
reality, ir á tele contar os trapos sucios da súa familia e dela mesma, pórse silicona en todo o corpo e cando xa non a coñecese nin a súa nai, o mesmo lle ofrecían saír na revista.

Non fun quen de convencela, máis ben convenceume ela a min.

Deixeille claro que non son moi boa nisto das fotos, non sei facer
photoshop.

Ela só me pediu que puxese que o dela é todo natural, non está operada de nada, pero se hai que facelo faise.





Versión en castelán



Rosiña está loca por salir en Interviu, le contaron que en esta revista salen muchas famosas.

Yo estuve hablando con ella, no quiero que se haga ilusiones, pues en las últimas portadas de esta revista parece que la tendencia es sacarlas más "maduritas" y ella aún es una muchacha.

Le dije que esto no funciona así, primero tenía que meterse en un reality, ir a la tele a contar los trapos sucios de su familia y de ella misma, ponerse silicona en todo el cuerpo y cuando ya no la conociera ni su madre, a lo mejor, le ofrecían salir en la revista.


No fui capaz de convencerla, fue ella la que me convenció a mi.


Le dejé bien claro que no soy muy buena en esto de las fotos, no sé hacer photoshop.


Ella sólo me pidió que pusiera que lo de ella es todo natural, no está operada de nada, pero si hay que hacerlo se hace.

miércoles, 25 de enero de 2012

É a mass media o opio das sociedades modernas ?




Papoulas, Mapoulas (Amapolas) no meu xardín, xuño 2011

Hoxe volveu ser a In-xustiza a protagonista neste país

-> Caso Marta del Castillo


-> Caso xuíz Garzón


O termo «opio» deriva do grego "ópion" que significa "zume", referíndose ao látex que exsuda a papoula ao cortala.

Segundo a mitoloxía grecorromana a papoula/mapoula foi entregada á humanidade pola deusa Ceres/Demeter deusa da agricultura.

Esta planta utilizouse durante séculos para aliviar a dor e o pesar.

O deus grego do sono, Hipnos, e o seu equivalente latino, Somnus, representábanse portando un recipiente contendo bulbos de mapoula.Un dos fillos de Hipnos, Morfeo deu nome á morfina, narcótico feito de opio.A morfina foi sintetizada por primeira vez entre 1807 e 1817 polo alemán Setürner.

Na rapsodia IV da Odisea, Homero di: Entre tanto, Helena, filla de Zeus, ocúpase doutro asunto; bota enseguida no viño un preparado marabilloso que suspende as dores e a cólera, e leva consigo o esquecemento de todos os males; o que o mestura na súa copa á súa bebida non derrama bágoas durante un día enteiro; nin aínda que lle morrese o pai ou a nai, aínda que o seu irmán ou o seu fillo amado fosen traspasados polo cobre, e el o vise cos seus propios ollos.

Os romanos acuñaron moedas coa figura da mapoula. No seu libro "Materia médica", Dioscórides describe o opio como algo que "quita totalmente a dor, mitiga a tose, refrea os fluxos estomacais e aplícase a quen non pode durmir". Por el sábese que a demanda de opio excedía a oferta, sendo frecuente a súa adulteración.

Durante o Imperio Romano o opio, como a fariña, foi un ben de prezo controlado, co cal non se permitía especular.

Con todo, este formidable consumo non xera problemas de orde pública ou privada. Aínda que se contan por millóns, os usuarios regulares de opio non se consideran enfermos nin marxinados sociais. O costume de tomar esta droga non se distingue de calquera outro costume. Por iso é polo que non haxa en latín unha expresión equivalente a «opiómano», aínda que xa había polo menos unha ducia de equivalentes a «dipsómano» (alcohólico).

Galeno, no século II d. C., usaba opio para múltiples afeccións e a pesar de que nunca mencionou cadros de adicción ao opio, a descrición que fai dun dos seus pacientes, o emperador Marco Aurelio, coincide bastante co cadro de adicción aos opiáceos.

Os árabes, aos que o Corán prohibe o uso do alcol, e que incorporaran o uso do haxix e o opio ás súas actividades sociais, levárono a China e á India, onde se empezou a cultivar.

O gran médico árabe Avicena no seu Canon, describía a preparación de opio e os seus usos. Foron os médicos árabes os que introduciron este coñecemento en Europa, a través da ocupación de la península Ibérica.



Versión en castelán


Hoy ha vuelto a ser la In-justicia la protagonista en este país.

-> Caso Marta del Castillo

-> Caso xuíz Garzón


El término «opio» deriva del griego "ópion" que significa ‘jugo’, refiriéndose al látex que exuda la adormidera al cortarla.

Según la mitología greco-latina la amapola fue entregada a la humanidad por la diosa Ceres.

Esta planta se utilizó durante siglos para aliviar el dolor y el pesar.


El dios griego del sueño, Hipnos, y su equivalente latino, Somnus, se representaban portando un recipiente conteniendo bulbos de amapola. Uno de los hijos de Hipnos, Morfeo dio nombre a la morfina, narcótico hecho de opio. La morfina fue sintetizada por primera vez entre 1807 y 1817 por el alemán Setürner.

En la rapsodia IV de la Odisea, Homero dice
: Entre tanto, Elena, hija de Zeus, se ocupa de otro asunto; echa enseguida en el vino un preparado maravilloso que suspende los dolores y la cólera, y lleva consigo el olvido de todos los males; el que lo mezcla en su copa a su bebida no derrama lágrimas durante un día entero; ni si quiera aunque se le muriese el padre o la madre, aun cuanto su hermano o su hijo amado fueran traspasados por el cobre, y él lo viera con sus propios ojos.

Los romanos acuñaron monedas con la figura de la amapola. En su libro "Materia médica", Dioscórides describe el opio como algo que «quita totalmente el dolor, mitiga la tos, refrena los flujos estomacales y se aplica a quienes dormir no pueden». Por él se sabe que la demanda de opio excedía la oferta, siendo frecuente su adulteración.

Durante el Imperio Romano el opio, como la harina, fue un bien de precio controlado, con el cual no se permitía especular.

Sin embargo, este formidable consumo no genera problemas de orden público o privado. Aunque se cuentan por millones, los usuarios regulares de opio no se consideran enfermos ni marginados sociales. La costumbre de tomar esta droga no se distingue de cualquier otra costumbre. De ahí que no haya en latín una expresión equivalente a «opiómano», si bien ya había al menos una docena de equivalentes a «dipsómano» (alcohólico)Están a .

Galeno, en el siglo II d. C., usaba opio para múltiples afecciones y a pesar de que nunca mencionó cuadros de adicción al opio, la descripción que hace de uno de sus pacientes, el emperador Marco Aurelio, coincide bastante con el cuadro de adicción a los opiáceos.

Los árabes, a los que el Corán prohíbe el uso del alcohol, y que habían incorporado el uso del hachís y el opio a sus actividades sociales, lo llevaron a China y a la India, donde se empezó a cultivar.

El gran médico árabe Avicena (980-1037 d.C.), en su "Canon", describía la preparación de opio y sus usos. Fueron los médicos árabes los que introdujeron este conocimiento en Europa, a través de la ocupación de la península Ibérica.

viernes, 20 de enero de 2012

Un debuxo de Castelao e unha fábula










Coa calma que sabemos que gasta sempre o sapo, marchaba un, non lembro, xa onde foi nin cando, para onde nin que fin levaba. Metida, como teñen por costume, nun burato, achábase unha cobra, que en son de burla lle di: "Amigo, se non apura máis o paso apóstolle e non perdo, de seis a sete cartos que ao fin a onde quere chegar, lle levará un ano".


Parouse un intre o sapo e o corpo revirando para ver á que falaba, e contesta o bo sapo: "Si é certo, amiga miña, que sempre vou a modo, que gasto moita calma, que non altero o paso, en troques, non se fixa que nunca vou de arrastro?"


Se moitos que eu coñezo, e o nome aquí me calo, en vez de ir como a cobra marcharan como o sapo, pregunto eu, medrarían, tal como vemos hoxe, tanto?



Versión en castelán

Con la calma que sabemos que tiene siempre el sapo, marchaba uno, no recuerdo, ya donde fue ni cuando, para donde ni que meta llevaba. Metida, como tienen por costumbre, en un agujero, se hallaba una culebra, que en tono de burla le dice: "Amigo, si no apura más el paso le apuesto y no pierdo, de seis a siete monedas que al final a donde quiere llegar, le llevará un año".


Se paró un mometo el sapo y dándose media vuelta para ver a la que así hablaba, le contesta el buen sapo: "Sí es cierto, amiga mia, que siempre voy despacio, que lo tomo con calma, que no altero el paso, a cambio, ¿no se fija que nunca me voy arrastrando?
"

Si muchos que yo conozco, y el nombre aquí me callo, en vez de ir como la cobra marchasen como el sapo, pregunto yo, ¿crecerían, tal como vemos hoy, tanto?