sábado, 5 de mayo de 2012

Por fin chove!!!




Chove, chove, non para de chover
hai un mes a terra seca 
só pedía poder beber.




O cura, a nena e a vaca

O señor abade atopou na corredoira á nena da veciña que levaba unha vaca pola corda.
-E logo -díxolle- Seica levas  pastar á vaca?
-Non señor, lévoa ao boi
-Que a levas ao boi?. E vas ti soa?
-Seica sí!
-Daquela, e que non hai xente na casa?
-Hai os de sempre!
-Pois iso quen o debía facer é o teu pai.
-Meu pai non, señor, que non vale, ten que ser o boi!

Bibliografía: Antoloxía do conto popular galego, H. Harguindey e M. Barrio



Versión en castelán

Llueve, llueve, no para de llover
hace un mes la tierra seca
sólo pedía poder beber.


El cura, la niña y la vaca

El señor cura encontró en el camino a la niña de la vecina que llevaba una vaca por la cuerda.
-Y luego -le dijo- ¿Parece que llevas a  pastar a la vaca?
-No señor, la llevo al buey
-¿Qué la llevas al buey?. ¿Y vas tú sola?
-Pues sí!
-Entonces,  ¿no hay gente en tu casa?
-¡Están los de siempre!
-Pues eso quien lo debía hacer es tu padre.
-Mi padre no, señor, que no sirve, ¡tiene que ser el buey!
























































martes, 1 de mayo de 2012

A mentira e a verdade



Kalanchoe




Deste mundo na comedia
eterna, veñen e van
baixo un mesmo veo envoltas
a mentira e a verdade;
por iso ao velas o home
tras do máxico cendal
que vela a face de entrambas,
nunca pode adivinar
con certeza cal é delas
  a mentira ou a verdade.


 Versión orixinal 

                    De este mundo en la comedia

                       eterna, vienen y van
                     bajo un mismo velo envueltas
                       la mentira y la verdad;
                     por eso al verlas el hombre
                       tras del mágico cendal
                     que vela la faz de entrambas,
                       nunca puede adivinar
                     con certeza cuál es de ellas
                       la mentira o la verdad.
A orillas del Sar, Rosalía de Castro

miércoles, 25 de abril de 2012

25 de abril e o acivro en flor

Esta é unha homenaxe  aos nosos irmáns de Portugal, no aniversario da Revolução dos Cravos.

 



Traducción al castellano

Grândola, villa morena
Tierra de la fraternidad
El pueblo es quién más ordena
Dentro de ti, oh ciudad
Dentro de ti, oh ciudad
El pueblo es quién más ordena
Tierra de la fraternidad
Grândola, villa morena
En cada esquina un amigo
En cada rostro igualdad
Grândola, villa morena
Tierra de la fraternidad
Tierra de la fraternidad
Grândola, villa morena
En cada rostro igualdad
El pueblo es quién más ordena
A la sombra de una encina
Que ya no sabía la edad
Juré tener por compañera
Grândola tu voluntad
Grândola tu voluntad
Juré tener por compañera
A la sombra de una encina
Que ya no sabía la edad




Acivro en flor, a árbore máis fermosa do meu xardín






















sábado, 21 de abril de 2012

A fada na mitoloxía galega


























Ceanothus thyrsiflorus var. repens: Ceanoto,  Lilo de California

 

 

A fada non equivale á palabra castelán "hada". Cómpre evitar confusións que xa teñen dado lugar a moitas elucubracións innecesarias. O que en castelán se denomina "hada" e "mora" e os asturianos chaman "xana" vén sendo o que nós, os galegos, denominamos "moura" que é a palabra máis  significativa, e noutros contextos "dona, doncela, señora, encanto". A Moura galega é a Moira grega, a Parca latina, a Fairy inglesa, a Fée francesa, a Lamiña e a Mari vascas, etc.

A fada, do latín "factum", (destino ou sorte), é un sino que vai coas persoas, queirámolo ou non, durante toda a vida ou nalgún momento desta, máis ou menos longo. Así, por unha mala fada, un pode ser lobishome e por unha boa fada, ser sandador.

As fadas de nacemento poden ser debidas ao día no que se nace (por exemplo, o 24 de decembro), o lugar que ocupa no mundo (ser o sétimo ou noveno irmán varón ou muller), por non ser bautizado debidamente, por ter unha marca de nacemento, ou por outras circunstancias.

Outras fadas adquírense por maldición dos pais ou doutra persoa, por ser bautizado co óleo dos defuntos, etc.

Non hai xeito de escapar da fada ata que esta se cumpre ou pasa o tempo necesario, aínda que ás veces facer sangue, queimar a pel de lobo, etc., poden acurtar o tempo de fadario(sorte, destino).

A orixe da palabra castelán debe buscarse na italiana "fata", que deriva do mesmo "fatum", pois as parcas, as moiras, como sabemos, eran as que tecían o destino, ou sexa o fío da vida dos humanos.  Víñano visitar a cada un cando nacía. Unha idea deu orixe  a outra, as "Moiras" ás Mouras e o "fatum" á fada.

Bibliografía: Dicionario dos seres míticos galegos, Xoán R. Cuba, Antonio Reigosa, Xosé Miranda.

 

Versión en castelán

 

La "fada" no equivale a la palabra castellana "hada". Es necesario evitar confusiones que ya han dado lugar a muchas elucubraciones innecesarias. El que en castellano se denomina "hada" y "mora" y los asturianos llaman "xana" viene siendo lo que nosotros, los gallegos, denominamos "moura" que es la palabra más  significativa, y en otros contextos "doña, doncella, señora, señorita, encanto". La "Moura" gallega es la Moira griega, la Parca latina, la Fairy inglesa, la Fée francesa, la Lamiña y la Mari vascas, etc.
 

La "fada", de "factum", (destino o suerte), es un sino que va con las personas, lo queramos o no, durante toda la vida o en algún momento de esta, más o menos largo. Así, por una mala fada, uno puede ser un hombre lobo y por una buena fada, ser sanador.
 

Las fadas de nacimiento pueden ser debidas al día en el que se nace (por ejemplo, el 24 de diciembre), el lugar que ocupa en el mundo (ser el séptimo o noveno hermano varón o mujer), por no ser bautizado debidamente, por tener una marca de nacimiento, o por otras circunstancias.
 

Otras fadas se adquieren por maldición de los padres o de otra persona, por ser bautizado con el óleo de los difuntos, etc.
 

No hay manera de escapar de la "fada" hasta que ésta se cumple o pasa el tiempo necesario, aunque a veces hacer sangre, quemar la piel de lobo, etc., pueden acortar el tiempo de "fadario" (sino, suerte, destino).
 

El origen de la palabra castellana debe buscarse en la italiana "fata", que deriva del mismo "fatum", pues las parcas, las moiras, como sabemos, eran las que tejían el destino, o sea el hilo de la vida de los humanos.  Venían a visitar a cada uno cuando nacía. Una idea dio origen  a otra, las "Moiras" a las Mouras y el "fatum" a la fada

 



martes, 17 de abril de 2012

Dexter dixo: Dispara
































                                  

viernes, 13 de abril de 2012

Reflexións de venres trece




















Dexter intentando explicarlle  ao pequerrecho (aínda non ten nome, só ten unha semana) que teñen que ser amigos.




E agora, ao escribir esta memoria, dígome: "Por que non me enganou? Por que non me enganou entón como enganaba aos demais? Por que se aflixiu? Por que non podía enganarse a sí mesmo, ou porque non podía enganarme?" E quero crer que se aflixía porque non podía enganarse para enganarme.
San Manuel Bueno, Martir, Miguel de Unamuno


Versión en castelán

Y ahora, al escribir esta memoria, me digo: " ¿Por qué no me engañó? ¿Por qué no me engañó entonces como engañaba a los demás? ¿Por qué se acongojó? ¿Por qué no podía engañarse a sí mismo, o porque no podía engañarme?" Y quiero creer que se acongojaba porque no podeía engañarse para engañarme.
San Manuel Bueno, Martir, Miguel de Unamuno

domingo, 8 de abril de 2012

Cousas da bisavoa



-Que ben se está aquí! Non hai como pasar unhas horas en boa compañía contando contos. Faleiche algunha vez da miña bisavoa Carme?
-...
 -Morreu cando eu tiña dezaseis anos, tiña daquela oitenta e seis  e xa levaba varios anos con demencia senil. Estaba xorda, pero lía nos beizos, claro que se non falabas mirándoa á cara non se decataba de nada. Algunhas noites, metíase na habitación do meu curmán para facelo rezar, rezaba en alto e quería que el a acompañase, comezaba "con deus me deito, con deus me levanto..." el tamén rezaba, pero por moito que berrase, ela non o oía e entón collíao dos pelos e dáballe contra o tabique (menos mal que era de madeira) e dicíalle "reza galopín, reza badulaque, es un xudeu, reza..." Estaba así ata que ía a avoa a liberalo e o meu curmán remataba chorando.
Foi ela a quen lle oín por primeira vez utilizar o adverbio U. Andabamos coas vacas no prado e daquela tiñamos unha vaca que só estaba a gusto no prado do veciño. O meu curmán e máis eu estabamos a xogar e non lles faciamos moito caso. A bisavoa veu onda nós e soltándome  un golpe co caxato nas nádegas díxonos: "U-la vaca?".

Eu non sabía que dicir e o meu curmán estaba ocupado fuxindo para librarse do caxato, ela non facía máis que repetir "U-la vaca, u-la vaca?

Entón eu chorando e tratando de fuxir tamén, berreille "Eu non quero ulila, ula vostede se quere".

Hai outra anécdota que sempre que a lembro faime rir. Cada vez que vía que ías ir a algún sitio, non che preguntaba a onde ías, nin que ías facer, só che dicía "Levas as bragas limpas?".



Versión en castelán

-¡Qué bien se está aquí! No hay como pasar unas horas en buena compañía contando cuentos. ¿Te hablé alguna vez de mi bisabuela Carmen?
- ...
-Murió cuándo yo tenía dieciséis años, tenía  ochenta y seis y ya llevaba varios años con demencia senil. Estaba sorda, pero leía en los labios, claro que si no hablabas mirándola a la cara no se enteraba de nada. Algunas noches, se metía en la habitación de mi primo para que rezase con ella, rezaba en alto y quería que él la acompañara, comenzaba "con dios me acuesto, con dios me levanto..." él también rezaba pero como ella no le veía la cara, no lo oía y entonces lo cogía de los pelos y le daba contra el tabique (menos mal que era de madera) y le decía "reza galopín, reza badulaque, eres un judío, reza..." No paraba hasta que iba la abuela a liberarlo y mi primo terminaba llorando.

Fue ella, a quien le oí por primera vez utilizar el adverbio "U"(dónde) . Andábamos con las vacas en el prado y teníamos una vaca que sólo estaba a gusto en el prado del vecino. Mi primo y yo estábamos jugando y no les hacíamos mucho caso. La bisabuela fue a donde estábamos y soltándome  un golpe con el bastón en las nalgas, nos dijo: "¿Dónde está la vaca?"(U-la a vaca?).

Yo no sabía que decir y mi primo estaba ocupado huyendo para librarse del bastón, mientras ella no hacía más que repetir "¿Dónde está la vaca, dónde está la vaca? (U-la  vaca, u-la  vaca?)

Entonces yo llorando y tratando de huir también, le grité "Yo no quiero olerla (ulila),  huela (ula) usted si quiere".

Hay otra anécdota que siempre que la recuerdo me hace reír. Cada vez que veía que ibas a salir a algún sitio, no te preguntaba a dónde ibas, ni qué ibas a hacer, sólo te decía "¿Llevas las bragas limpias?".

* U. Es un adverbio interrogativo que sólo se usa seguido del artículo determinado o formas átonas del pronombre personal de la 3ª persona en enunciados sin verbo: (u-la miña carteira?) ¿dónde está mi cartera?
*En gallego el verbo oler es ulir.