jueves, 6 de mayo de 2010

O Teixo (Taxus baccata)



A autora da foto é Soledad Felloza

Teixedal de Casaio en Pena Trevinca Ourense

Imaxes tomadas destas páxinas:

http://www.fotonatura.org/galerias/general/197747/

http://www.manuelgago.org/blog/index.php/2008/05/07/proxecto-dous-miles-5-o-teixedal-de-casaio-en-pena-trevinca/
(nesta páxina encontraredes máis fotografías do Teixedal de Casaio e un video que vale a pena velo)

É unha das árbores máxicas dos celtas, e o seu culto déixanos aínda hoxe en día unha grande cantidade de ritos entre os pobos descendentes da antiga cultura celta.

Segundo algúns historiadores o suicidarse con veleno de teixo era algo común entre tribos celtas. A cantidade de teixos existentes, en ermidas, igrexas e cemiterios dan conta da importancia relixiosa desta árbore aínda hoxe. Así por exemplo en Inglaterra e Galés din que o teixo fai fuxir ao diaño. Na Bretaña Francesa dise que só pode haber un teixo en cada cemiterio, e así cada raíz chega á boca de cadanseu cadáver. Esta lenda en Gran Bretaña, di que chega á boca dos mortos para así sacar os segredos que non se dixeron en vida e estes percorren o teixo ata que son liberados ao vento polas follas.

O teixo é a árbore máis lonxeva da natureza. Existen exemplares míticos, como o teixo de Ankerwyke, situado a beiras do río Támesis, en Gran Bretaña, ao que se lle supón unha idade non inferior aos 2.500 anos. A árbore asistiu ao xuramento da Carta Magna no ano 1215.

Un vella lenda irlandesa conta que o mosteiro de San Albeus foi fundado por orde dun anxo sobre un cume chamado Ymlech Ibuir (topónimo que simboliza a presenza do teixo). Outra lenda irlandesa cita a fada Fand, a cal vive baixo un teixo en Cend Tracha, xunto ao dolmen do mesmo nome. Así mesmo en Asturias hai censadas máis de 200 ermidas e igrexas cun teixo á beira.

O teixo escocés de Foringall supera os 2000 anos e antigamente había unha igrexa e un monumento funerario.

A madeira de teixo é imputrescible. Unha calidade que explica por que os viquingos a utilizaban para soster as velas das súas embarcacións. Ata o século XV os ingleses construían os seus arcos con este material, pola súa formidable elasticidade.

Na provincia de Ourense hai un bosque de Teixos sensacional, o Teixedal de Casaio, é un prodixio da natureza, único en Europa, ocupa unha ladeira de pena Trevinca desde hai centos de miles de anos, é un bosque único, singular. Tamén no Xurés e no Courel hai teixos. Por suposto hai teixos en moitos cemiterios galegos.

Segundo a lenda Robin Hood e Maid Marian coñecéronse e casaron á sombra dun teixo, que aínda se conserva no cemiterio anexo á igrexa de San Cuthbert, en Doveridge. Trátase dun teixo femia de máis de mil anos.
Shakespeare utiliza o poderoso veleno do teixo para asasinar a Hamlet.

Segundo Vicente Risco os galaicos que trataban de frear o avance das tropas romanas suicidáronse colectivamente no monte Medulio engulindo o veleno extraído do teixo.

A árbore máis vella de Europa é un teixo, está en Fortingall (Escocia). Ten 5.000 anos e conserva unha vitalidade desbordante. A lenda sostén que baixo as súas pólas naceu Poncio Pilato.



Versión en castelán


El Tejo

Es uno de los árboles mágicos de los celtas, y su culto nos deja aún hoy en día una gran cantidad de ritos entre los pueblos descendientes de la antigua cultura celta.

Según algunos historiadores el suicidio con veneno de tejo era algo común entre tribus celtas.La cantidad de tejos existentes, en ermitas, iglesias y cementerios dan cuenta de la importancia religiosa de este árbol aun hoy. Así por ejemplo en Inglaterra y Galés dicen que el tejo hace huir al diablo. En la Bretaña Francesa se dice que sólo puede haber un tejo en cada cementerio, y así cada raíz llega a la boca de un cadáver. Esta leyenda en Gran Bretaña, dice que llega a la boca de los muertos para así sacar los secretos que no se dijeron en vida y estos recorren el tejo hasta que son liberados al viento por las hojas.

El tejo es el árbol más longevo de la naturaleza. Existen ejemplares míticos, como el tejo de Ankerwyke, situado a orillas del río Támesis, en Gran Bretaña, al que se le supone una edad no inferior a los 2.500 años. El árbol asistió, al juramento de la Carta Magna en el año 1215.

Uno vieja leyenda irlandesa cuenta que el monasterio de San Albeus fue fundado por orden de un ángel sobre una loma llamada Ymlech Ibuir (topónimo que simboliza la presencia del tejo).

Otra leyenda irlandesa cita la hada Fand, la cual vive bajo un tejo en Cend Tracha, junto al dolmen del mismo nombre.

Asi mismo en Asturias hay censadas más de 200 ermitas e iglesias con un tejo al lado.

El tejo escocés de Foringall supera los 2000 años y antiguamente había una iglesia y un monumento funerario.

La madera de tejo es imputrescible. Una calidad que explica porque los vikingos la utilizaban para sostener las velas de sus embarcaciones. Hasta el siglo XV los ingleses construían sus arcos con este material, a la vista de su formidable elasticidad.

En la provincia de Ourense hay un bosque de Tejos sensacional, el Teixedal de Casaio, es un prodigio de la naturaleza, único en Europa, ocupa una ladera de Peña Trevinca desde hace cientos de miles de años, es un bosque único, singular. También en el Xurés y en el Courel hay tejos. Por supuesto hay tejos en muchos cementerios gallegos.

Según la leyenda Robin Hood y Maid Marian se conocieron y se casaron a la sombra de un tejo, que aún se conserva en el cementerio anejo a la iglesia de San Cuthbert, en Doveridge. Se trata de un tejo femia de más de mil años.

Shakespeare utiliza el poderoso veneno del tejo para asesinar la Hamlet.

Según Vicente Risco los galaicos que trataban de frenar el avance de las tropas romanas se suicidaron colectivamente en el monte Medulio tragando el veneno extraído del tejo.

El árbol más viejo de Europa, es un tejo, está en Fortingall (Escocia). Existe una leyenda, que sostiene, que bajo sus ramas nació Poncio Pilato.



jueves, 29 de abril de 2010

Dicía Solón



Solón (640 A.C.-558 a.C.). Lexislador grego

*Pasaron moitos séculos, a época arcaica grega, quedou xa moi lonxe, pero as palabras de Solón, a min, parécenme moi actuais.


-> As leis son semellantes ás teas de araña; deteñen ao débil e lixeiro e son desfeitas polo forte e poderoso.


..............................................................................................................................................

e que o Bo Goberno deixa todo en boa orde e equilibrio,

e a miúdo apresa aos inxustos con cepos e grillóns;

alisa asperezas, detén o exceso, borra o abuso,

e agosta os gromos dun progresivo desastre,

endereita sentenzas torcidas, suaviza os actos soberbios,

refrea a disensión, e frea tamén a mala rabia cobizosa,

e o home todo con el teno a punto e conforme.

Fragmento'Eunomía' (Bo Goberno), de Solón de Atenas (600 a.C)



Versión en castelán



* Pasaron muchos siglos, la época arcaica griega queda ya muy lejos, pero las palabras de Solón me parecen tan actuales


-> Las leyes son semejantes a las telas de araña; detienen al débil y ligero y son deshechas por el fuerte y poderoso.


....................................................................................

y que el Buen Gobierno deja todo en buen orden y equilibrio,

y a menudo apresa a los injustos con cepos y grilletes;

alisa asperezas, detiene el exceso, borra el abuso,

y agosta los brotes de un progresivo desastre,

endereza sentencias torcidas, suaviza los actos soberbios,

refrena la disensión, y frena también la mala rabia envidiosa,

y el hombre todo con él lo tiene a punto y conforme.

Fragmento 'Eunomía' (Buen Gobierno), de Solón de Atenas (600 a.C)

jueves, 22 de abril de 2010

Eu badúo no día da TERRA



Cal é a miña verdadeira imaxe,

aparencia efémera e temporal?


Cantas figuras fun?

Poderei no futuro ser unha imaxe


verdadeira e sensata?


As miñas figuras foron reais


ou coma o arco da vella


unha ilusión óptica e baleira?






Versión en castelán

¿Cuál es mi verdadera imagen,


apariencia efímera y temporal?



¿Cuántas figuras fui?



¿Podré en el futuro ser una imagen



verdadera y sensata?



¿Mis figuras fueron reales



o cómo el arco iris



una ilusión óptica y vacía?

lunes, 12 de abril de 2010

Os días veñen bastos





De onde veñen os días?. De onde proceden as horas?


Veñen por vieiros retortos,
foxen sen darnos conta.


Unha hora sempre é unha hora
, antonte, onte e mañá,


pero que longas eran daquela
, que breves as que virán.


Dicía un home da aldea, cando tiña que ir cavar,



"os días veñen bastos é mellor non apurar".





Versión en castelán



¿De dónde vienen los días?.¿De dónde proceden las horas?



Vienen por caminos tortuosos, huyen sin darnos cuenta.



Una hora siempre es una hora, anteayer, ayer y mañana



pero que largas eran aquellas, que breves las que vendrán.



Decía un hombre de la aldea, cuando tenía que ir a cavar



"los días vienen vastos es mejor no apurar"
.

jueves, 8 de abril de 2010

Unha cantiga de escarnio e maldicir




Está a falar o caracol
é moi importante o que di
ten que convencer
aos que o colocaron aí.

Ao burgués que ten complexo,
ao empresario desertor,
ao "señorito" de merda
disfrazado de señor.

Á estirpe dos caciques,
de misa de domingo,
aos de camisas azuis,
na época do franquismo.

Señoritos de caldo á merenda,
non queren falar o galego
nin queren que os seus fillos
poidan chegar a coñecelo.

Os que hoxe gobernan Galiza
e a súa lingua desprezan
son coma o caracol por riba da mesa
cando teña fame... xa baixará á terra.


O Consello Escolar de Galiza solicita a retirada do proxecto de Decreto de Plurilingüísimo

Anxo Lorenzo, "unha maioría pequena" e en torno ao "60 por cento". Atribue o resultado a "determinas formacións" que ve "vinculadas aos partidos políticos da oposición".

Así me gusta, optimista, e a caperuchiña era de cor azul, non vermella, non si?




Con
24 votos a favor (CIG, UXT, CCOO, a Confapa (representante das AMPA de centros públicos), o Seminario de Estudos Galegos, Nova Escola Galega e AS-PG. Escola Viva e os alcaldes de BNG e PSdeG).


16 en contra
(14 votos en contra foron os 6 da Consellería de Educación, os alcaldes do PP, os representantes da Confederación de Empresarios, a Congapa (AMPA de centros concertados) e dos dous membros de recoñecido prestixio, nomeados pola Administración).



Versión en castelán



Está hablando el caracol


importa lo que va a decir


tiene que convencer


a los que lo colocaron ahí.



Al burgués acomplejado,


al empresario desertor,


al "señorito" de mierda


disfrazado de señor.



A la estirpe de caciques


de misa de domingo,


a los de camisas azules,


en la época del franquismo.




Señoritos de pacotilla,


no quieren hablar el gallego


ni quieren que sus hijos


puedan llegar a conocerlo.



Los que hoy gobiernan Galicia


y su lengua desprecian


son como caracol encima de la mesa


cuando tenga hambre...
ya bajará a la tierra.




El Consejo Escolar de Galicia solicita la retirada del proyecto de Decreto de Plurilingüismo.



Anxo Lorenzo
, "
una mayoría pequeña" en torno al "60 por cien". Atribuye el resultado a "determinas formaciones" que ve "vinculadas a los partidos políticos de la oposición".


Así me gusta, optimista, y la caperucita era azul, no roja, ¿verdad? .



Con 24 votos a favor (CIG, UGT, CCOO, a Confapa (representante de las AMPA de centros públicos), el Seminario de Estudos Galegos, Nova Escola Galega y AS-PG. Escola Viva y los alcaldes de BNG y PSdeG).


16 en contra
(14 votos en contra fueron los 6 de la Consellería de Educación, los alcaldes del PP, los representantes de la Confederación de Empresarios, la Congapa (AMPA de centros concertados) y de dos miembros de reconocido prestigio, nombrados por la Administración).

miércoles, 7 de abril de 2010

O Nabo


O nabo


Grelos


Nabos coa flor (Nabiña)


Detalle flor do nabo




Belo!... tan belo cando todos antes

a carón del viñan, con lascivo ollar,


das súas follas tenrísimas e verdeantes


o inmaculado frescor buscar.



Tan belo!... cando antes todo parecía


un concerto espléndido de verdor,


agora un campo cheo de harmonía


repleto de amarelos, coa nabiña en flor



Que lonxe quedan as nabizas!


Despois foi tempo de grelar ,


grelos tenros e saborosos


que todos puidemos degustar.



Ai!
Onde terá o nabo o seu corazón?

A nabiza, o grelo e a nabiña,


só a súa fermosa cuncha exterior


agochado baixo terra está o escultor.



Versión en castelán


¡Bello!... tan bello cuando todos antes


a su lado venían, con lasciva mirada
,

de sus hojas tiernísimas y verdeantes


el inmaculado frescor buscar.



Tan bello!... cuando antes todo parecía


un concierto espléndido de verdor,


ahora un campo lleno de armonía


repleto de amarillos, con la nabina en flor



¡Qué lejos quedan las nabizas!...

Después fue tiempo de brotar ,


"grelos" tiernos y sabrosos


que todos pudimos degustar.



¡Ay! ¿Dónde tendrá el nabo el corazón?

La nabiza, el grelo y la nabina


sólo son su hermoso caparazón exterior


escondido bajo tierra está el escultor

miércoles, 31 de marzo de 2010

O espantallo




Esta é de colleita propia, unha fai o que pode, e para isto hai que nacer, e o meu, é obvio, que non é a poesía.


Nunha horta de Lavandeira


colocaron un espantallo


de garda civil vestido


para asustar aos paxaros



Está a vixiar repolos


cebolas, patacas e verzas


de todo coida con tino


sen pedir nada a cambio.



Ao principio o Khalil

andaba todo asustado,


e mirábao desconfiado,


agora, xa teñen trato


e cando pasa saúdao


como saúdan os cabalos.



O espantallo, estará escoitando?,


quizais... talvez estea a pensar


pero, como manifestalo?,


se boca non lle deixaron


e no lugar do rostro

ten
unha bolsa de plástico.


O xesto da súa man,


significa algo?


Ou tena así


para dirixir aos paxaros?




Versión en castelán


Ésta es de cosecha propia, hice lo que puede, pero para esto hay que nacer, y lo mio, es obvio que no es la poesía



En un huerto de Lavandeira


colocaron un espantapájaros


de guardia civil vestido


para asustar a los pájaros



Está vigilando repollos


cebollas, patatas y berzas


de todo cuida con tino


sin pedir nada a cambio.



Al principio Khalil

estaba muy asustado,


y lo miraba desconfiado,


ahora, ya tienen trato


y cuando pasa saluda


como saludan los caballos.



El espantapájaros ¿estará escuchando?,


quizás...tal vez esté pensando


pero, ¿cómo decirlo?,


si boca no le dejaron


y en lugar de rostro


tiene una bolsa de plástico.



El gesto de su mano,

¿significa algo?

¿O la tiene así

para dirigir a los pájaros?